Tekst z 3 numeru PSM
Pospolitości. Litości!
Niniejszy tekst nie ma na celu nikogo obrażać ani
uprzykrzać życia. Moje intencje są tak czyste, że sam
jestem pod wrażeniem; nie byłem jeszcze w tej części
swojego mózgu. Dla ścisłości dodam, że nie uważam
że mam rację; uważam tylko, że kwestionowanie zasta-
nej rzeczywistości do owej racji mnie zbliża bardziej
niż najszlachetniej motywowane zacietrzewienie.
Od Serca, ku potomności.
Przez całą swoją edukacje nagromadziłem w swej
głowie zatrzęsienie informacji najróżniejszego typu.
Często były sprzeczne ze sobą lub co gorsza ze mną,
co naturalnie przekształciło się w wątpliwości. Wąt-
pliwości owe rozpinały się szeroką amplitudą od
gniewu do nihilizmu. Mój wewnętrzny układ napięć
szukał sobie drogi do zrozumienia okalając zagad-
nienia z wielu stron, tak jak afrykański żuk gnojak,
który lata zygzakiem, żeby wyznaczyć sobie azymut
względem słońca zanim trafi w upragnioną kupę. To
ta sama technologia, z tą różnicą, że moja percepcja
jest trochę bardziej złożona, a oczekiwania wobec
rzeczywistości, bez urazy żuku, trochę większe.
Od upadku starego systemu mija właśnie pokole-
nie, którego to tak jak większość z was jestem człon-
kiem i tak jak większość z was nie czuję powiewu
świeżości (bo go nie ma). Jako że sztuka zawsze była
zawieszona między byciem wynikiem i przyczyną
zdarzeń, a przynajmniej gdzieś tam obok, to zazwy-
czaj podejmowała tematy, które ludzi chwytają; jeże-
li coś ludzi nie dotyczy to odpływa w zapomnienie.
—
Nie mamy „komfortu” stawiania się w opozycji do
wspólnego problemu. Naszym problemem jest nija-
kość. Jesteśmy mimowolnymi potomkami narodowej
martyrologii, która straciła rację bytu razem z zabor-
cą, ale to nie usprawiedliwia nikogo do niezadawania
sobie pytania: PO CO?
Wokół Akademii narosła mitologia, która pokutuje
dziwacznymi przekonaniami, a co za tym idzie sieje
zamęt. Fakt bycia studentem nie sprawia, że człowiek
staje sie wyjątkowy. Jednakowoż istnieje złudzenie,
wynikające z szału pierwszaka – syndromu spowo-
dowanego satysfakcją z efektywności pracy włożonej
w dostanie się na upragnioną uczelnię.
Często łączy się to ze ślepą akceptacją niefor-
tunnych poglądów okrętu, który tonie jakby chciał
a nie mógł. Ślepa akceptacja ma to do siebie, że jest
ślepa.
Dla dziewiętnastowiecznego modelu edukacji
(akademizmu włącznie) jest miejsce w XIX wieku.
Nie chcę używać kolokwializmów z stylu – Zły, Do-
bry, chociaż trochę kusi. Miał on swoje zastosowanie
w swoim czasie, ale teraz my mamy swój czas i warto
byłoby wypracować własny sposób mówienia o rze-
czach, adekwatny do realiów w jakich żyjemy. Post-
modernizm uświadomił już, że nie ma wspólnego
świata; jest dialog między wyobrażeniami, a właści-
wie powinien być, jak tylko ludzka ciekawość prze-
pcha się przez zunifikowane przekonania. Warsztat
jako rysowanie modelki na krześle to nie tylko try-
wializowanie świata zastanego, ale i ignorancja wo-
bec osiągnięć XX wieku.
Najpierw impresjoniści przesunęli znaczenie słowa
malarstwo, potem Picasso i reszta ekipy poszukiwała
4 wymiaru, romans sztuki z nauką, dialog z własnym
ja, podświadomość, tarcie, entropia, chaos.
Niekiedy mam wrażenie, że te mury to rzeczywi-
ście mury, które służą temu by odgradzać bardziej
niż zespalać. Wiem, że na Akademii są ludzie z naj-
różniejszych grup, środowisk, kast, co jeszcze bar-
dziej utrudnia znalezienie odpowiedniego dążenia
i motywacji do pracy. Każdy ma swoje namiętno-
ści, ale jeśli naturalna dociekliwość bądź otoczenie
nie sprawiło, że zadajecie pytania to macie tu małą
ściągawkę:
– Kim jesteś?
– Co tu robisz?
– Po co robisz to co robisz?
– Dla kogo?
– Czy to lubisz?
– Dlaczego na kartce?
– Dlaczego na płótnie?
– Dlaczego w prostokącie?
– Jakie masz kryteria jakości?
– Jakie inni mają kryteria?
– Co jest ciekawe?
– Dlaczego?
– Dlaczego nie?
Czemu ma służyć coroczny przemarsz Węglo-
ludów? Gdzie one tak idą? Jeśli na piętro wyżej, to
czeka je rozczarowanie, bo zobaczą do czego dążą.
Paradoks podróży w czasie – nie można pogadać ze
sobą z przyszłości. Trochę szkoda, ale my w przeci-
wieństwie do nich mamy komfort bycia w trójwy-
miarowej rzeczywistości i możemy się pofatygować
po całej wystawie.
Przyszedłem ja ci panie w te ogrody,
a zastałem przycmentarną kwiaciarnie. To nie ten
Przyszedłem ja ci panie w te ogrody,
a zastałem przycmentarną kwiaciarnie. To nie ten
rodzaj zdziwienia, na który liczyłem.
Percepcja jest wyczulona na to co się różni,
fajnie że wymienili podłogę.
fajnie że wymienili podłogę.
Po co zbierać najzdolniejszych ludzi z okolicy
i tworzyć zamkniętą manufakturę odwzorowywaczy
rzeczywistości. Dokładnością nie prześcigniecie foto-
grafii, nie przegadacie też telewizora, nie grajmy w tę
grę. Nawet przy założeniu, że Akademia ma służyć
zdobywaniu warsztatu tylko i wyłącznie, a nie posze-
rzać horyzonty, to rozumienie warsztatu poprzez cy-
kliczne powtarzanie tej samej czynności to bardziej
indoktrynacja wyobraźni niż przyczynek rozwoju.
Bezsensowna mantra.
Handra drapka.
Zbiorowa bezmyślność.
Przed formą idzie treść, która wynika z indywi-
dualnych doświadczeń. z ludźmi jak z kolorami,
gdy zestawi się ich z przeciwnościami, to nabierają
wartości.
Zapraszam do tygla niezgody, im więcej tarcia
tym więcej wniosków, i co za tym idzie lepszych
prac, a przynajmniej lepszych ludzi. Jeśli naszą miarą
jest suma naszych doświadczeń, to nie dziwcie się, że
szukam wrażeń. Pogarda powszechników to prawie
komplement, a odwzajemnianie owej pogardy dla
nich jest przyczynkiem do symbiozy.
Bezdialogowość to sam w sobie dobry temat do
rozmowy.
Ostatni zajazd na Litwie, ostatnie tango, ostatni
samuraj, kolejny koniec świata. Sinusoidalny cha-
rakter świata opiewa w najróżniejsze cykliczne im-
prezy. Warto czasem wziąć w tym udział. Nawet je-
śli wszystko wydaje się bez sensu, to nie znaczy, że
mamy się nudzić.
