Tekst z 3 numeru PSM

Pospolitości. Litości!

Niniejszy tekst nie ma na celu nikogo obrażać ani

uprzykrzać życia. Moje intencje są tak czyste, że sam

jestem pod wrażeniem; nie byłem jeszcze w tej części

swojego mózgu. Dla ścisłości dodam, że nie uważam

że mam rację; uważam tylko, że kwestionowanie zasta-

nej rzeczywistości do owej racji mnie zbliża bardziej

niż najszlachetniej motywowane zacietrzewienie.

Od Serca, ku potomności.

Przez całą swoją edukacje nagromadziłem w swej

głowie zatrzęsienie informacji najróżniejszego typu.

Często były sprzeczne ze sobą lub co gorsza ze mną,

co naturalnie przekształciło się w wątpliwości. Wąt-

pliwości owe rozpinały się szeroką amplitudą od

gniewu do nihilizmu. Mój wewnętrzny układ napięć

szukał sobie drogi do zrozumienia okalając zagad-

nienia z  wielu stron, tak jak afrykański żuk gnojak,

który lata zygzakiem, żeby wyznaczyć sobie azymut

względem słońca zanim trafi w upragnioną kupę. To

ta sama technologia, z tą różnicą, że moja percepcja

jest trochę bardziej złożona, a  oczekiwania wobec

rzeczywistości, bez urazy żuku, trochę większe.

Od upadku starego systemu mija właśnie pokole-

nie, którego to tak jak większość z was jestem człon-

kiem i  tak jak większość z  was nie czuję powiewu

świeżości (bo go nie ma). Jako że sztuka zawsze była

zawieszona między byciem wynikiem i  przyczyną

zdarzeń, a przynajmniej gdzieś tam obok, to zazwy-

czaj podejmowała tematy, które ludzi chwytają; jeże-

li coś ludzi nie dotyczy to odpływa w zapomnienie.

—

Nie mamy „komfortu” stawiania się w  opozycji do

wspólnego problemu. Naszym problemem jest nija-

kość. Jesteśmy mimowolnymi potomkami narodowej

martyrologii, która straciła rację bytu razem z zabor-

cą, ale to nie usprawiedliwia nikogo do niezadawania

sobie pytania: PO CO?

Wokół Akademii narosła mitologia, która pokutuje

dziwacznymi przekonaniami, a co za tym idzie sieje

zamęt. Fakt bycia studentem nie sprawia, że człowiek

staje sie wyjątkowy. Jednakowoż istnieje złudzenie,

wynikające z szału pierwszaka – syndromu spowo-

dowanego satysfakcją z efektywności pracy włożonej

w dostanie się na upragnioną uczelnię.

Często łączy się to ze ślepą akceptacją niefor-

tunnych poglądów okrętu, który tonie jakby chciał

a nie mógł. Ślepa akceptacja ma to do siebie, że jest

ślepa.

Dla dziewiętnastowiecznego modelu edukacji

(akademizmu włącznie) jest miejsce w  XIX wieku.

Nie chcę używać kolokwializmów z stylu – Zły, Do-

bry, chociaż trochę kusi. Miał on swoje zastosowanie

w swoim czasie, ale teraz my mamy swój czas i warto

byłoby wypracować własny sposób mówienia o rze-

czach, adekwatny do realiów w jakich żyjemy. Post-

modernizm uświadomił już, że nie ma wspólnego

świata; jest dialog między wyobrażeniami, a właści-

wie powinien być, jak tylko ludzka ciekawość prze-

pcha się przez zunifikowane przekonania. Warsztat

jako rysowanie modelki na krześle to nie tylko try-

wializowanie świata zastanego, ale i ignorancja wo-

bec osiągnięć XX wieku.

Najpierw impresjoniści przesunęli znaczenie słowa

malarstwo, potem Picasso i reszta ekipy poszukiwała

4 wymiaru, romans sztuki z nauką, dialog z własnym

ja, podświadomość, tarcie, entropia, chaos.

Niekiedy mam wrażenie, że te mury to rzeczywi-

ście mury, które służą temu by odgradzać bardziej

niż zespalać. Wiem, że na Akademii są ludzie z naj-

różniejszych grup, środowisk, kast, co jeszcze bar-

dziej utrudnia znalezienie odpowiedniego dążenia

i  motywacji do pracy. Każdy ma swoje namiętno-

ści, ale jeśli naturalna dociekliwość bądź otoczenie

nie sprawiło, że zadajecie pytania to macie tu małą

ściągawkę:

– Kim jesteś?

– Co tu robisz?

– Po co robisz to co robisz?

– Dla kogo?

– Czy to lubisz?

– Dlaczego na kartce?

– Dlaczego na płótnie?

– Dlaczego w prostokącie?

– Jakie masz kryteria jakości?

– Jakie inni mają kryteria?

– Co jest ciekawe?

– Dlaczego?

– Dlaczego nie?

Czemu ma służyć coroczny przemarsz Węglo-

ludów? Gdzie one tak idą? Jeśli na piętro wyżej, to

czeka je rozczarowanie, bo zobaczą do czego dążą.

Paradoks podróży w czasie – nie można pogadać ze

sobą z przyszłości. Trochę szkoda, ale my w przeci-

wieństwie do nich mamy komfort bycia w  trójwy-

miarowej rzeczywistości i  możemy się pofatygować

po całej wystawie. 


Przyszedłem ja ci panie w te ogrody, 
a zastałem przycmentarną kwiaciarnie. To nie ten

rodzaj zdziwienia, na który liczyłem.

Percepcja jest wyczulona na to co się różni,
 fajnie że wymienili podłogę.

Po co zbierać najzdolniejszych ludzi z  okolicy

i tworzyć zamkniętą manufakturę odwzorowywaczy

rzeczywistości. Dokładnością nie prześcigniecie foto-

grafii, nie przegadacie też telewizora, nie grajmy w tę

grę. Nawet przy założeniu, że Akademia ma służyć

zdobywaniu warsztatu tylko i wyłącznie, a nie posze-

rzać horyzonty, to rozumienie warsztatu poprzez cy-

kliczne powtarzanie tej samej czynności to bardziej

indoktrynacja wyobraźni niż przyczynek rozwoju.

Bezsensowna mantra.

Handra drapka.

Zbiorowa bezmyślność.

Przed formą idzie treść, która wynika z indywi-

dualnych doświadczeń. z  ludźmi jak z  kolorami,

gdy zestawi się ich z przeciwnościami, to nabierają

wartości.

Zapraszam do tygla niezgody, im więcej tarcia

tym więcej wniosków, i co za tym idzie lepszych

prac, a przynajmniej lepszych ludzi. Jeśli naszą miarą

jest suma naszych doświadczeń, to nie dziwcie się, że

szukam wrażeń. Pogarda powszechników to prawie

komplement, a  odwzajemnianie owej pogardy dla

nich jest przyczynkiem do symbiozy.

Bezdialogowość to sam w  sobie dobry temat do

rozmowy.

Ostatni zajazd na Litwie, ostatnie tango, ostatni

samuraj, kolejny koniec świata. Sinusoidalny cha-

rakter świata opiewa w  najróżniejsze cykliczne im-

prezy. Warto czasem wziąć w tym udział. Nawet je-

śli wszystko wydaje się bez sensu, to nie znaczy, że

mamy się nudzić.